‘Onderwijs reageert te traag op nieuwe economie’

Share Button

Het Nederlandse onderwijs reageert veel te traag op de nieuwe economie. In Groot-Brittannië leren kinderen al op de basisschool programmeren en werken met 3D-printers. “Nederland loopt bizar achter”, zei Willem Vermeend, internetondernemer en bijzonder hoogleraar Economics and E-business aan de Maastricht School of Management, deze week tijdens de onderwijsbeurs IPON in Utrecht.

Hij pleitte voor een moderne digitale infrastructuur en hogere investeringen in het onderwijs. “Anders wordt het onderwijs straks ingehaald door commerciële instellingen die veel sneller reageren op de digitale samenleving.”

De voormalige staatssecretaris van Financiën en minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, verwees naar de ambitie van Nederland om tot de top 5 van de wereld te behoren op het gebied van kenniseconomie. Daarvoor is veel meer nodig dan nu gebeurt, zei hij.

citaatvermeend1“In de komende twintig jaar zal de wereldeconomie meer veranderen dan in de afgelopen vijftig jaar. Dat zie ik dagelijks op de wereldmarkt. Er verdwijnen bedrijven die het niet redden in de economie van de toekomst. Onderwijs is cruciaal. Want wie het beste onderwijs in de wereld heeft en wie het meest investeert in opleiders, is de winnaar van de nieuwe economie.”

Verdwijnende banen

Vermeend verwees, evenals andere sprekers op de IPON, naar een rapport van de Universiteit van Oxford, waarin voorspeld wordt dat 47 procent van de huidige banen over twintig jaar niet meer bestaat als gevolg van nieuwe technologische ontwikkelingen. “Wij leiden te veel leerlingen op voor banen die straks niet meer bestaan. Het gaat dan vooral om banen waarbij routinematige handelingen nodig zijn. We weten echter uit de geschiedenis dat nieuwe technologische ontwikkelingen ook leiden tot nieuwe banen.”

Zo zullen er door de komst van 3D-printers banen verloren gaan, maar er zijn ook mensen nodig die de printers kunnen onderhouden en die 3D-ontwerpen maken. “Het grote probleem van de wereldeconomie is momenteel dat de snelheid waarmee banen verloren gaan, niet wordt bijgehouden door nieuwe banen.”

Smartphone-economie

citaatvermeend3Nederland geeft ongeveer 5,3 procent van het bruto binnenlands product uit aan onderwijs. Veel te weinig en “bijna middeleeuws”, aldus Vermeend. “Je moet rond 7 procent zitten, als je kijkt naar landen die het goed doen. Onderwijs is een investering die zich uitbetaalt in economische groei en extra werkgelegenheid. Waarom investeren we dan niet? Omdat het niet in ons – achterhaalde –  economisch model zit. Onderwijs wordt gezien als kostenpost, niet als investeringspost die groei oplevert.”

Een van de sectoren die – mede door de komst van 3D-printers en sensortechnologie –  hernieuwde aandacht verdient, is de maaksector. “We zijn na de Tweede Wereldoorlog een dienstenland geworden. Maar we hebben een maakindustrie nodig. Daar moeten we in snel tempo in investeren, als we economische groei willen.”

De technologische veranderingen gaan zo snel dat, als we die niet bijhouden, we straks niet alleen  de top 5 van belangrijkste kenniseconomieën niet halen, maar zelfs uit de top 10 verdwijnen, zei Vermeend. “Dat is funest. Dit land moet het hebben van onderwijs en kennis. Daar ligt de opgave voor de komende tien tot vijftien jaar.”

De voormalige minister was er echter van overtuigd dat Nederland “het gaat redden” in de “tablet- en smartphone-economie.”  Niet omdat politiek Den Haag het zo goed doet, maar omdat Nederlandse kinderen tussen 12 en 20 jaar bijzonder actief zijn op internet. Ook zijn ze goed in talen, zei Vermeend, en ze kunnen multitasken. “Kijk straks als u thuiskomt anders naar uw kinderen. Zij zijn de economie van de toekomst, de kracht van Nederland. Een kind van 2 kent hier al de beweging om een iPad te bedienen. In andere landen zie je dat niet.”

Urgentie

Voor de meeste leerlingen in Nederland geldt dat ze thuis betere apparatuur hebben dan op school. Dat betekent dat scholen niet meer aansluiten bij de ontwikkelingen in de samenleving, maar er liggen tegelijkertijd ook kansen. “In dit opzicht lopen we voor op de Verenigde Staten. In de VS staat in het gemiddelde gezin een computer die drie jaar ouder is dan die bij een gezin in Nederland.”

Van Den Haag moet niet al te veel verwacht worden, zei Vermeend. “Ik ben er meer voor dat het onderwijs het zelf gaat doen. Dat gaat veel sneller. De urgentie dringt pas door als de banen weg zijn. Als je weet dat dat over tien jaar het geval is, moet je nú anders gaan opleiden.”

Bekijk ook het Edukator-dossier Nieuwe Economie en Onderwijs op Storify.com

Gerelateerd:
‘Digitale revolutie veel ingrijpender dan gedacht’
VO-raad wil snelle modernisering onderwijs
Cyborgs in de klas, misschien eerder dan je denkt (of wilt)

 

Janneke Schuurman (39 Posts)

Janneke Schuurman is zelfstandig journalist, redacteur en vertaler met als specialisaties: onderwijs & ICT, innovatie, globalisering, internationale ontwikkeling.


Over Janneke Schuurman

Janneke Schuurman is zelfstandig journalist, redacteur en vertaler met als specialisaties: onderwijs & ICT, innovatie, globalisering, internationale ontwikkeling.

2 Thoughts on “‘Onderwijs reageert te traag op nieuwe economie’

  1. Mark de Bruijn on 30/03/2014 at 11:48 zegt

    Mooi, maar de misvatting dat je kinderen niet meer hoeft te leren schrijven met een pen moet wmb ook de wereld uit. Taalvaardigheid gaat ook over sensorische integratie, en dat is niet letters aanraken op een scherm, dat is schrijven met een pen op papier. Evenzo is de leraar niet vervangbaar door een scherm, noch digitale verbinding met schermpjes. Alle menselijke nonverbale interactie gaat daarbij zo goed als volledig verloren.
    Dus ja, het onderwijs moet op de schop. Al jaren is dat mijn roep, mijn inspanning en mijn quest. Maar het zwaartepunt ligt niet bij “toepassen van ict” maar het goed en adequaat integreren ervan. En daar heb je goede conglomeraten van deskundigen voor nodig om dat vorm te geven. Nieuw onderwijs, wat er dus nog niet is en waarvan we dus ook niet weten hoe dat eruit moet zien.
    Ik sluit me graag aan ….

  2. De veranderingen in het onderwijs en jonge mensen klaarstomen voor de banen van de toekomst wordt vooral vanuit ict aangevlogen of met middelen uit de vorige eeuw. We hebben de mond vol van samenwerken, netwerkgericht zijn en het delen van kennis en informatie. We doen doet nog altijd met middelen als bellen, mailen en vergaderen en bij voorkeur in het spreekwoordelijke Postiljon Hotel in Bunnik want dit ligt zo lekker centraal. Ook blijkt de aanname dat jongeren het allemaal weten hoe het werkt met social media en social technology een complete misvatting. Investeren in sociale innovatie en met name digivaardigheid lijkt me op voorhand belangrijker dan het ontwikkelen van ICT oplossingen. Er is reeds veel maar het slim gebruiken hiervan kost niets maar wordt o zo weinig toegepast. Bij Digidoen steken we daar veeltijd en energie in. Onze motivatie? Wij zijn vaders van kinderen in middelbare schooltijd en willen bijdragen aan een betere maatschappij en jongeren toekomstbestendig maken, regie op eigen leven geven en de medewerkers van de toekomst maken. Geen verloren generatie!

Berichtnavigatie