‘Klassikaal onderwijs niet meer van deze tijd’ (WRR)

Share Button

Klassikaal onderwijs is niet meer van deze tijd. Voor elke leerling moet een individueel traject worden uitgezet en ‘leerfabrieken’ moeten verdwijnen. Dat adviseert de WRR in het deze week verschenen rapport Naar een lerende economie.

De structuur van het onderwijs is een obstakel voor talentontwikkeling, schrijft de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Het onderwijs lijkt te sterk op een leerfabriek in plaats van op een inspirerende leeromgeving, is sterk locatiegebonden, met vaste tijden en vaste jaarschema’s. “Die manier van werken stamt nog uit de tijd dat moeders tussen de middag thuis op hun kroost wachtten en kinderen in de zomer thuis hielden om te helpen met de oogst.”

De WRR adviseert het onderwijs te transformeren en daarbij uit te gaan van de individuele mogelijkheden van leerlingen. Daarbij moet het klassikale lesmodel verlaten worden. Tijd- een plaatsonafhankelijk werken moet mogelijk worden.

Competente rebellen

Het onderwijs is nu een disciplineringsoefening om mensen geschikt te maken om te werken in grote bedrijven, schrijft de WRR. “In een kennis- en dienstensamenleving zijn differentiatie en creativiteit veel belangrijker. Vanuit het perspectief van innovatie valt het zelfs goed te verdedigen dat het primaire doel van onderwijs zou moeten liggen in het leren zien van kansen. Innovatief vermogen is in essentie immers het vermogen om te zien hoe iets beter, sneller of goedkoper kan.”

Het stimuleren van creativiteit is in dat opzicht een van de belangrijkste vaardigheden die een onderwijsinstelling kan overdragen, stelt de WRR. Onderwijs moet volgens de raad “competente rebellen” afleveren.

Finland

Als goed voorbeeld van een nieuwe vorm van onderwijs wordt de Finse onderwijsherziening genoemd: niet meer gedetailleerd voorschrijven, maar helder zijn over de gewenste uitkomsten. Dat leverde veel meer individuele leertrajecten voor kinderen op.

Bij de betere Amerikaanse scholen en sommige Chinese onderwijsinstellingen is een dergelijk koers ook al ingezet. “Ieder kind komt met een unieke set van kennis en vaardigheden de school binnen, maar ook met wisselende ambities en verlangens. Die moeten op individueel niveau in kaart gebracht worden, om van daaruit een traject te ontwikkelen hoe deze vaardigheden en kennis verder kunnen worden ontplooid.” De WRR wil toe naar talentmanagement op jonge leeftijd.

Schrikreacties

Met behulp van ICT kan deze gewenste transformatie in gang gezet worden. Meestal blijft het gebruik van ICT in het onderwijs in Nederland beperkt tot het gebruik van digiborden en de aanwezigheid van enkele computers. Andere landen liggen  volgens het rapport ver voor. In Zuid-Korea worden bijvoorbeeld instructievideo’s en educatieve games gemaakt. De tablet speelt een belangrijke rol en huiswerk wordt in de cloud gemaakt. Door die manier van werken zijn docenten altijd op de hoogte van de vorderingen van hun leerlingen.

In Nederland zijn al enkele initiatieven in deze richting gestart, zoals de Steve Jobsscholen, waar ook veel aandacht is voor het individuele talent van leerlingen. Volgend jaar gaat in Roermond Agora van start, een nieuw type voortgezet onderwijs waarbij voor alle leerlingen een individueel traject wordt uitgezet. Het talent van de leerling staat daarin centraal. Ook worden leerlingen voorbereid op een snel veranderende samenleving, waarin ze zich flexibel moeten kunnen opstellen.

De WRR stelt dat het een “niet te onderschatten” opgave is om te gaan met maatschappelijke gevoeligheden. “Vernieuwingen in het onderwijs leiden heel snel tot grote schrikreacties, zoals de introductie van zes iPad-scholen illustreerde.”

Khan Academy

De WRR verwijst verder kort naar de van oorsprong Amerikaanse Khan Academy, die via YouTube  onderwijs aanbiedt. In 2012 is ook een Nederlands-Belgische afdeling opgericht, met als doel de Engelstalige video’s te vertalen. Het Amerikaanse YouTube kanaal bevat meer dan 4000 videolessen, onder meer over wiskunde, geschiedenis, financiën, astronomie en economie. Het niveau varieert van begin basisschool tot eind middelbare school.

Gerelateerd:
Cyborgs in de klas – misschien eerder dan je denkt (of wilt)
Onderwijs moet anders, ruim baan voor start-ups
Onderwijs is niet klaar voor de netwerksamenleving

Janneke Schuurman (39 Posts)

Janneke Schuurman is zelfstandig journalist, redacteur en vertaler met als specialisaties: onderwijs & ICT, innovatie, globalisering, internationale ontwikkeling.


Over Janneke Schuurman

Janneke Schuurman is zelfstandig journalist, redacteur en vertaler met als specialisaties: onderwijs & ICT, innovatie, globalisering, internationale ontwikkeling.

Berichtnavigatie